Jackie

Door: Laura Kneebone

De eerste vragen die tijdens de openingsscène door het hoofd van de kijker schieten zijn hoogstwaarschijnlijk: gaat de muziek iedere scène zo dramatisch aan zwellen? Moeten we nu anderhalf uur lang naar closeups van Natalie Portman’s verbeten, rouwende gezicht gaan kijken? Gaat ze écht dat ouderwetse transatlantic accent van Jackie Kennedy volhouden? Het antwoord is ja, en ik verzeker u dat u er van gaat genieten ook. Eén ding is meteen duidelijk, namelijk dat Pablo Larraín’s portret van icoon Jacqueline Kennedy niet tot het rijtje tergend saaie biografische films hoort, dat ieder jaar tijdens het Oscar-seizoen uit de grond popt. Jackie is gedurfd, uiterst stijlvol en bevat fantastisch acteerwerk.

Jackie is een portret van Jacqueline Kennedy en springt heen en weer tussen verschillende momenten voor, tijdens en na de moord op president Kennedy in Dallas, 1963. Na de begrafenis van haar man wordt Jackie thuis geïnterviewd door een journalist, en in een flashback naar 1962 wordt ze gefilmd voor de beroemde tv-uitzending A tour of the white house with Mrs John F. Kennedy. Intussen volgen wij haar ook tijdens de fatale autorit in Dallas en de dagen die daarop volgden, in de aanloop naar de begrafenisceremonie. Langzaamaan laat Larraín ons steeds langere delen van deze tragische en haast vervreemdende periode zien, voordat we terugkeren naar ofwel de steeds intenser wordende interviewsessie aan tafel, ofwel de zwart-wit televisiebeelden van een zenuwachtig glimlachende first lady.

Naarmate de film vordert, begint deze structuur echter aan kracht te verliezen; de scènes met de flashbacks van de  rouwende Jackie, het verdriet van haar schoonbroer Bobby en het toenemende conflict met haar schoonfamilie en overweldigend mannelijke omgeving vormen het meest gewaagde, rauwe en aangrijpende deel van de film. De Kennedy-clan doet hun best niet uit een te vallen, zowel door hun verdriet als het krampachtig veilig stellen van de legacy van hun dynastie. Niet alleen is Portman als getraumatiseerde jonge moeder en weduwe hier op haar best, de acteurs die in dit stuk van de film bijrollen spelen leveren ook ijzersterk en gevoelig acteerwerk, met name Peter Sarsgaard als JFK’s broer Bobby.

Dit betekent niet dat de andere twee gedeeltes – die samen als het ware een “tweede film” vormen – simpelweg een dood gewicht vormen. Deze scènes komen vooral tot hun recht doordat ze subtiel maar overduidelijk tonen dat Jackie in een mannenwereld leefde. Jackie lijkt tegendraads, ze beslist zelf wel wat de journalist wel en niet mag publiceren en probeert telkens de controle over het interview te nemen. Steeds duidelijker wordt echter dat het juist de journalist is die haar niet serieus neemt en woorden in de mond legt, met alle ernst en kalmte van iemand die niet anders gewend is. Jackie geeft het haar alles om de controle te behouden over zowel het gesprek hier en nu als over de geschetste herinneringen omtrent haar man. Larraíns keuze om de opnames van Jackies Tour of the White House  in het verhaal op te nemen toont het publiek zowel de ijzeren greep die het witte huis op haar eigen beeldvorming heeft, als de transformatie die de rol als first lady doormaakte onder de jaren van Jackie.

Larraín heeft een uitzonderlijk sterk gevoel voor stijl waardoor Jackies roze Chanel-pak, prachtig afstekend tegen een blauwe lucht óf bespetterd met bloed, als een ode voelt in plaats van een goedkope herkenbare referentie voor het publiek. Hij laat de bekende gebeurtenissen uit het verhaal niet weg, maar kiest voorzichtig het juiste moment in de film, of dat nu onverwachts vroeg of laat is. Deze momenten houden het publiek alert en tonen vooral Larraíns lef. De uitzonderlijke soundtrack van Mica Levi (eerder verzorgde zij de soundtrack voor Under The Skin) doet datzelfde – sterker nog, de muziek is een element dat de film versterkt, nog stijlvoller en in sommige scènes zo onverwachts visceraal maakt. De handheld-shots van cinematograaf Stéphanie Fontaine (bekend van het prachtige Un Prophète) voelen rauw en tegelijkertijd dreigend ingetogen aan, maar nooit gejaagd. Larraín wist overduidelijk dat hij een team moest samenstellen dat risico’s aandurft, maar tegelijkertijd nooit de stijl het acteerwerk doet overschaduwen.

Jackie is geen politieke of feministische thriller. Het is wél een geweldige, evocatieve biografie die alle eerdere conventies van het portretteren van één van ‘s werelds beroemdste vrouwen achter zich laat, en tegelijkertijd niet schuwt om iconische beelden uit ons collectief geheugen in al hun eerlijkheid en schoonheid te tonen. Jackie is visueel adembenemend en bevat een soundtrack die al het goede van de film naar een hoger niveau tilt. Het knagende gevoel waarmee het publiek echter weg zal lopen is: we wilden méér. Meer van het drama tijdens en na JFK’s moord, meer van het samenspel tussen Portman en de rest van de cast in deze flashbackscènes. Het interview helpt ons misschien Jackie als mens iets beter te begrijpen, maar het is een bekend format dat restricties toont aan het stilistische lef van Larraín en Portmans acteertalenten. Ga zeker naar Jackie toe, en wees bereid de adem net iets vaker in te houden wanneer Jackie tijdens die traumatische novemberdagen in 1963 op het doek verschijnt.

Nieuwsgierig geworden na het lezen van deze recensie? Bekijk hier de actuele filmtijden en tot snel!